← Öğren'e dön Ücretsiz, cihaz-üstü kütüphane

Erken menopoz ve erken over yetmezliği (POI)

Mehmet Şişoğlu (Pausa geliştiricisi) tarafından, aşağıdaki kaynaklara dayanarak hazırlandı · Güncelleme: 27 Ekim 2026

Menopoz genellikle 45 ile 55 yaş arasında gerçekleşir. 45 yaşından önce gerçekleştiğinde erken menopoz, 40 yaşından önce gerçekleştiğinde ise erken over yetmezliği (POI) olarak adlandırılır; buna bazen prematüre menopoz da denir.

POI, eskiden düşünüldüğünden daha yaygındır. Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği ESHRE’nin öncülük ettiği uluslararası bir kılavuz, 2024 yılında kadınların yaklaşık %3,5’inin bundan etkilendiğini tahmin etti. POI kendiliğinden, her iki yumurtalığın alındığı bir ameliyattan sonra ya da kemoterapi veya radyoterapi gibi tedavilerin ardından ortaya çıkabilir.

Vücut daha uzun yıllar boyunca daha az östrojenle kaldığı için POI’nin önemi belirtilerle sınırlı değildir: kılavuz kemik, kalp ve beyin sağlığı üzerindeki etkilere dikkat çeker. Hormon tedavisi bu etkilerin bazılarını azaltabilir; bu nedenle genellikle erken dönemde konuşulur. Senin için neyin önerildiğini uzman doktorun açıklayacaktır.

Kısa cevaplar

POI tanısı nasıl konur?

40 yaşın altındaki birinde, adetlerin kesilmesi veya düzensizleşmesiyle birlikte kandaki FSH düzeyinin yüksek (25 IU/L’nin üzerinde) bulunmasıyla. ESHRE kılavuzunun 2024 güncellemesinden bu yana tek bir yüksek sonuç yeterlidir; tablo net değilse ek testler yapılır.

Peki 40 ile 45 yaş arasındaki erken menopoz?

NICE kılavuzu, belirtiler ve döngü değişiklikleri menopoza işaret ettiğinde 40 ile 45 yaş arasında FSH testinin düşünülebileceğini belirtir. Östrojen olağandan erken düştüğü için kemik ve kalp sağlığını doktorunla konuşmakta fayda var.

Yine de hamile kalabilir miyim?

Bazen. POI’de yumurtalıklar aralıklı olarak çalışabilir; bu nedenle gebelik daha düşük bir olasılık olsa da mümkündür. Hamile kalmak istemiyorsan doğum kontrolü yöntemlerini sor; istiyorsan doğurganlık seçeneklerini erkenden sor.

Ne zaman bir sağlık uzmanıyla konuşmalı

• Adetlerin 45 yaşından önce, özellikle de 40 yaşından önce kesiliyor veya düzensizleşiyorsa.
• Yumurtalıklarını etkileyen bir ameliyat veya tedavi geçirdiysen.
• 30’lu yaşlarında menopoz belirtileri yaşıyorsan.
• Şimdi ya da gelecekte hamile kalmayı düşünüyorsan.

Kayıt tutmak nasıl yardımcı olur

Birkaç ay boyunca tutulan adet ve belirti tarihleri, bir sağlık uzmanının neler olduğunu görmesine yardımcı olur. Pausa, hâlâ adet görsen de görmesen de belirtilerini takip eder ve notların iPhone’unda ve onun kendi yedeğinde kalır, hiçbir Pausa sunucusuna gitmez.

Yalnızca kişisel farkındalık içindir. Tıbbi tavsiyenin yerine geçmez.